Zacumowany przy Molo Południowym w Gdyni niszczyciel ORP Błyskawica to najstarszy zachowany okręt wojenny, który przeszedł całą II wojnę światową. Od 1976 roku pełni funkcję muzeum, ale wciąż pozostaje w służbie Marynarki Wojennej, ma swoją załogę i pływa pod biało-czerwoną banderą. To jedno z niewielu miejsc w Polsce, gdzie historia nie jest zamknięta w gablotach, tylko można po niej chodzić, dotykać stalowych ścian i zejść do maszynowni autentycznego okrętu bojowego.
- autentyczne uzbrojenie i wyposażenie
- unikalna historia II wojny światowej
- wciągająca ekspozycja muzealna
- możliwość zwiedzenia wnętrza okrętu
- niesamowita atmosfera morskiej przygody
Historia okrętu, który walczył przez całą wojnę
Błyskawica wraz z bliźniaczym Gromem powstała w brytyjskiej stoczni Samuel White w Cowes w latach 1935-1937. Jak na tamte czasy to był kawał technologii – wyporność ponad 2100 ton, prędkość maksymalna 39 węzłów, osiem dział kalibru 102 mm. Gdy w 1937 roku po raz pierwszy wpłynęła do Gdyni, była jednym z najnowocześniejszych niszczycieli w Europie.
30 sierpnia 1939 roku, tuż przed wybuchem wojny, okręt skierowano do Wielkiej Brytanii w ramach planu Peking. I zaczęła się sześcioletnia wojenna tułaczka. Załoga Błyskawicy walczyła na Morzu Północnym i Śródziemnym, na Atlantyku, Kanale La Manche i w Zatoce Biskajskiej. Ewakuacja z Dunkierki, obrona brytyjskiego Cowes przed nalotami Luftwaffe, operacje u wybrzeży Afryki, osłona lądowania w Normandii – ten okręt był wszędzie tam, gdzie działo się coś ważnego.
Błyskawica jest jedynym alianckim okrętem bojowym, który uczestniczył aktywnie w działaniach przez cały okres II wojny światowej – od 1 września 1939 do 8 maja 1945. Podczas wojny zniszczył 2 niszczyciele i 2 eskortowce, uszkodził 3 okręty podwodne i zestrzelił 3 samoloty wroga.
W 1947 roku okręt wrócił do Polski, która była już pod rządami komunistycznymi, i służył kolejne 20 lat. W 1967 roku doszło do tragicznego wypadku – pęknięta rura parowa zabiła siedmiu marynarzy. Remont byłby zbyt kosztowny, więc Błyskawicę przekształcono w pływającą baterię przeciwlotniczą. Ostatecznie w 1975 roku wycofano ją ze służby, a rok później stała się okrętem muzeum.
Co można zobaczyć na pokładzie
Zwiedzanie zaczyna się od wejścia na pokład, gdzie od razu rzuca się w oczy uzbrojenie – wyrzutnie torped, działa przeciwlotnicze, głębinowe bomby. Wszystko to nie jest rekonstrukcją, tylko oryginalne wyposażenie. Można podejść blisko, przyjrzeć się mechanizmom, poczuć skalę tego stalowego potwora.
Potem schodzi się pod pokład. Tutaj zaczyna się właściwa podróż w czasie. Wąskie korytarze, nisko zawieszone rury, ciasne pomieszczenia – szybko dociera, jak wyglądało życie kilkudziesięciu marynarzy na tym okręcie. Ekspozycja muzealna pokazuje historię Błyskawicy i polskiej marynarki wojennej, ale najciekawsze są same wnętrza okrętu.
Maszynownia to chyba najbardziej imponująca część. Ogromne turbiny parowe, skomplikowana sieć rurociągów, manometry, zawory – wszystko zachowane w stanie, który pozwala zrozumieć, jak działał taki okręt. Kotłownia z kolei pokazuje źródło napędu – to właśnie tutaj powstawała para, która kręciła śrubami i rozpędzała niszczyciel do niemal 40 węzłów.
Można też zajrzeć do kajut oficerskich, mesy, radiotelegrafii. Każde pomieszczenie opowiada swoją historię. Nie każdy wie, że Błyskawica wciąż jest technicznie w służbie – jako okręt reprezentacyjny z własną załogą, choć oczywiście już nie pływa.
ORP Błyskawica to jedyny okręt w Polsce odznaczony najwyższym orderem wojskowym – Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. To wyróżnienie otrzymują tylko jednostki o wyjątkowych zasługach bojowych.
Zwiedzanie okrętu muzeum – praktyczne informacje
Błyskawica cumuje przy Molo Południowym w Gdyni, w samym sercu nadmorskiej części miasta. Dojazd jest prosty – z dworca Gdynia Główna to około 20 minut spaceru w stronę morza. Można też dojechać komunikacją miejską, liczne linie autobusowe i tramwajowe mają przystanki w pobliżu bulwaru nadmorskiego.
Dla zmotoryzowanych dostępne są płatne parkingi w okolicy, choć w sezonie letnim bywa z miejscami ciasno. Lepiej przyjechać wcześniej albo zostawić auto dalej i podejść pieszo – bulwar nadmorski sam w sobie jest przyjemny.
Godziny otwarcia i ceny biletów
Okręt jest otwarty od wtorku do niedzieli, w poniedziałki nieczynny. Godziny zmieniają się w zależności od sezonu. Od października do lutego muzeum działa w godzinach 10:00-13:00 i 14:00-16:00 (przerwa obiadowa). W marcu i kwietniu zamyka się o 17:00, a od maja do września o 18:00.
Ceny biletów:
- Bilet normalny: 30 zł
- Bilet ulgowy: 15 zł
- Bilet rodzinny 2+2: 75 zł
Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny na stronie Muzeum Marynarki Wojennej, bo zdarzają się zmiany związane z uroczystościami czy pracami konserwatorskimi. Okręt ma już ponad 85 lat i wymaga regularnych remontów.
Ile czasu zarezerwować na zwiedzanie
Na spokojne obejrzenie Błyskawicy potrzeba około 1,5-2 godzin. Można oczywiście przejść szybciej, ale wtedy traci się pół zabawy. Warto czytać tablice informacyjne, zajrzeć do każdego zakamarka, posiedzieć chwilę w mesie i wyobrazić sobie, jak wyglądało życie na tym okręcie podczas atlantyckich sztormów.
Jeśli ktoś interesuje się historią morską albo techniką, może zostać dłużej. Są tacy, którzy wracają kilka razy, żeby spokojnie przestudiować wszystkie detale.
Dla kogo jest to miejsce
Błyskawica sprawdzi się dla różnych grup. Miłośnicy historii znajdą tutaj mnóstwo autentycznych świadectw II wojny światowej i powojennej służby. Pasjonaci techniki docenią możliwość obejrzenia z bliska działającej (kiedyś) maszynowni okrętu z lat 30. XX wieku.
Rodziny z dziećmi też chętnie tu zaglądają – dzieciaki uwielbiają chodzić po prawdziwym okręcie wojennym, kręcić kołami sterów, zaglądać do wyrzutni torped. To znacznie ciekawsze niż zwykłe muzeum. Trzeba tylko pamiętać, że na okręcie są strome schody i niskie progi – z wózkiem dziecięcym czy dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej może być trudno.
Nawet osoby, które nie przepadają za militariami, mogą być zaskoczone. Błyskawica to kawał polskiej historii, symbol tego, że mała flota potrafiła walczyć ramię w ramię z Royal Navy przez całą wojnę. A sama możliwość wejścia do wnętrza takiego okrętu to doświadczenie, którego nie da się powtórzyć w wielu miejscach.
Błyskawica to jeden z nielicznych zachowanych okrętów muzeum tej klasy na świecie – w podobnej roli występują tylko takie legendy jak Aurora w Petersburgu, Wasa w Sztokholmie czy Victory w Portsmouth.
Błyskawica w kontekście Gdyni
Okręt doskonale wpisuje się w morski charakter Gdyni. Można połączyć zwiedzanie z wizytą w pobliskim Muzeum Emigracji, spacer em po molo, obejrzeniem Daru Pomorza (kolejny zabytkowy statek) czy po prostu przejściem się bulwarem. Gdynia ma w sobie coś z portowego miasta, które żyje morzem, i Błyskawica jest tego żywym symbolem.
W okolicy jest mnóstwo restauracji i kawiarni, więc łatwo zorganizować całodniową wycieczkę. Latem na bulwarze bywa sporo wydarzeń, festiwali, koncertów – Błyskawica stoi w samym centrum tego nadmorskiego życia.
Warto też wiedzieć, że okręt służy jako miejsce uroczystości państwowych i wojskowych. Czasem można trafić na podniesienie bandery, zmianę warty czy inne ceremonie – to dodatkowa atrakcja, choć wtedy dostęp dla turystów może być ograniczony.
Adres: Al. Jana Pawła II 1, 81-345 Gdynia (Molo Południowe)
Dojazd: Pieszo z dworca Gdynia Główna (20 min), komunikacja miejska, parkingi płatne w okolicy
Czas zwiedzania: 1,5-2 godziny
Najlepsza pora: Poza sezonem letnim jest mniej tłumów, ale latem można połączyć z innymi atrakcjami bulwaru